İzin Günü Geç Uyanmanın Beyne ve Bağırsağa Etkisi Büyük!
Hafta içi sabahın köründe kalkıp, hafta sonu "Acısını çıkaracağım" diyerek öğlene kadar uyuyanlara bilim dünyasından kötü haber geldi. Yapılan son araştırmalar, uyku süresi kadar "uyku saatinin" de sağlığı doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Uzmanlar uyarıyor: 90 dakikalık sapma bile vücudun dengesini altüst etmeye yetiyor!
Çalışan kesimin ve öğrencilerin en büyük lüksü, hafta sonları alarmsız uyanmak. Ancak "hafta içi eksik kalan uykuyu tamamlama" mantığıyla yapılan bu eylem, vücudumuzda "Sosyal Jetlag" adı verilen tehlikeli bir duruma yol açıyor. King’s College London bünyesindeki araştırmacıların yürüttüğü geniş çaplı çalışma, hafta sonu uyku düzenini değiştirmenin bedelini gözler önüne serdi.
Mesele Ne Kadar Uyuduğun Değil, Ne Zaman Uyandığın!
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, uyku süresinden çok "orta nokta"sındaki kaymaya odaklanıyor. Eğer hafta içi 23.00-07.00 arasında uyuyorsanız, uykunuzun orta noktası 03.00'tür. Hafta sonu geç yatıp 11.00'de kalktığınızda bu orta nokta saatlerce kayıyor.
-
Kritik Sınır: Bilim insanlarına göre, uykunun orta noktasında 90 dakikalık bir fark oluşması bile biyolojik saati şaşırtmaya yetiyor.
Bağırsak Florası "İflas" Ediyor
Peki bu saat farkı vücuda ne yapıyor? Cevap şaşırtıcı: Bağırsak Bakterileri. Araştırma verilerine göre, "Sosyal Jetlag" yaşayan kişilerin bağırsak mikrobiyotasında (flora) bozulmalar tespit edildi.
-
Zararlı Bakteriler Artıyor: Düzeni bozulan vücutta, iltihaplanmaya ve obeziteye yol açan kötü bakteri türlerinin çoğaldığı görüldü.
-
Yeme İsteği Değişiyor: Hafta sonu geç kalkanların, gün içinde daha fazla şekerli ve sağlıksız gıdalara yöneldiği, bunun da kilo alımını tetiklediği belirlendi.
"Yorgun Uyanıyorum" Diyenler Dikkat!
Hafta sonu 10-12 saat uyumasına rağmen pazartesi sabahı "dayak yemiş gibi" uyananların sorunu da tam olarak bu. Vücut, farklı bir zaman dilimine seyahat etmiş gibi (Jetlag) tepki veriyor.
Ne Yapmalı? Uzmanların tavsiyesi net:
-
Hafta sonu da olsa uyanma saatinizi sabitlemeye çalışın.
-
Eğer çok yorgunsanız, sabah geç kalkmak yerine gece erken yatarak uykunuzu almaya çalışın.
-
Biyolojik ritminizi korumak, bağırsak sağlığınızdan kalp riskine kadar birçok faktörü iyileştiriyor.